WiFi/Wireless đã trở thành hạ tầng không thể thiếu trong doanh nghiệp, quán café, khách sạn, trường học, nhà máy và cả gia đình. Bài viết này tổng hợp đầy đủ các thuật ngữ quan trọng trong hệ thống mạng không dây giúp bạn hiểu rõ cách WiFi hoạt động, tối ưu hiệu suất và xử lý các sự cố phổ biến.
1. WiFi là gì?
WiFi là công nghệ mạng không dây cho phép thiết bị kết nối Internet thông qua sóng vô tuyến thay vì dây mạng LAN.
- 2.4GHz
- 5GHz
- 6GHz
2. Mesh WiFi là gì?
Mesh WiFi là hệ thống nhiều thiết bị phát WiFi hoạt động như một mạng thống nhất.
- Phủ sóng rộng
- Roaming mượt
- Dễ mở rộng
- Quản lý tập trung
3. Repeater là gì?
Repeater là thiết bị thu lại sóng WiFi hiện có rồi phát lại để mở rộng vùng phủ sóng.
- Giảm tốc độ
- Độ ổn định thấp hơn Mesh
4. Mesh WiFi vs Repeater
Mesh WiFi
- Roaming tốt
- Quản lý đồng bộ
- Hiệu suất cao
Repeater
- Giá rẻ
- Dễ cài đặt
- Hiệu suất thấp hơn
5. Roaming WiFi là gì?
Roaming là khả năng thiết bị tự động chuyển giữa các Access Point mà không mất kết nối.
6. Fast Roaming là gì?
Fast Roaming giúp chuyển AP nhanh hơn bằng các chuẩn:
- 802.11r
- 802.11k
- 802.11v
7. WiFi 6 là gì?
WiFi 6 (802.11ax) cải thiện:
- Tốc độ
- Độ trễ
- Khả năng chịu tải
Công nghệ nổi bật:
- OFDMA
- MU-MIMO
- BSS Coloring
8. WiFi 7 là gì?
WiFi 7 (802.11be) là thế hệ WiFi mới nhất với:
- Tốc độ cực cao
- Độ trễ cực thấp
- Multi-Link Operation
9. 2.4GHz vs 5GHz
2.4GHz
- Xa hơn
- Xuyên tường tốt hơn
- Dễ nhiễu
5GHz
- Nhanh hơn
- Ít nhiễu
- Phạm vi ngắn hơn
10. RSSI là gì?
RSSI là chỉ số cường độ tín hiệu WiFi.
- -30 dBm → rất mạnh
- -65 dBm → tốt
- -80 dBm → yếu
11. Channel Utilization là gì?
Channel Utilization là mức độ bận của kênh WiFi.
- Lag
- Chậm mạng
- Packet loss
12. Airtime là gì?
Airtime là thời gian thiết bị chiếm dụng sóng WiFi để truyền dữ liệu.
13. WiFi chập chờn phải làm sao?
Nguyên nhân:
- Nhiễu sóng
- Quá tải
- AP đặt sai vị trí
- Channel trùng
Cách khắc phục:
- Đổi channel
- Khảo sát WiFi
- Nâng cấp AP
- Dùng Mesh / Roaming
14. Tại sao WiFi mạnh nhưng mạng chậm?
- ISP chậm
- Airtime cao
- Channel utilization lớn
- AP quá tải
- DNS lỗi
15. AP là gì?
AP (Access Point) là thiết bị phát WiFi kết nối thiết bị không dây vào mạng LAN.
16. Controller WiFi là gì?
WiFi Controller là hệ thống quản lý tập trung các AP.
- Quản lý cấu hình
- Giám sát
- Điều phối roaming
- Captive Portal
17. Captive Portal là gì?
Captive Portal là trang đăng nhập WiFi trước khi truy cập Internet.
18. WPA2 vs WPA3
WPA2
- Phổ biến
- AES encryption
WPA3
- Bảo mật mạnh hơn
- Chống brute-force tốt hơn
19. 802.1X là gì?
802.1X là cơ chế xác thực mạng doanh nghiệp dùng với RADIUS Server và WPA-Enterprise.
20. SSID là gì?
SSID là tên mạng WiFi mà người dùng nhìn thấy.
21. BSSID là gì?
BSSID là địa chỉ MAC của từng AP hoặc radio WiFi.
22. Band Steering là gì?
Band Steering tự động đẩy thiết bị sang 5GHz để tối ưu hiệu suất.
23. Load Balancing là gì?
Load Balancing phân phối user đều giữa các AP nhằm tránh quá tải.
24. MU-MIMO là gì?
MU-MIMO cho phép AP giao tiếp cùng lúc với nhiều thiết bị.
25. OFDMA là gì?
OFDMA chia nhỏ channel để phục vụ nhiều client đồng thời.
26. DFS Channel là gì?
DFS là các channel 5GHz dùng chung với radar và có thể tự đổi kênh khi phát hiện radar.
27. Interference là gì?
Interference là hiện tượng nhiễu sóng WiFi.
- WiFi khác
- Bluetooth
- Lò vi sóng
- Camera
28. Co-Channel Interference (CCI) là gì?
CCI xảy ra khi nhiều AP dùng cùng channel.
29. Adjacent Channel Interference (ACI) là gì?
ACI xảy ra khi các channel chồng lấn nhau.
- Channel 1
- Channel 6
- Channel 11
30. Site Survey WiFi là gì?
Site Survey là khảo sát sóng WiFi trước khi triển khai hệ thống.
31. Heatmap WiFi là gì?
Heatmap là bản đồ hiển thị vùng phủ sóng WiFi.
32. Throughput là gì?
Throughput là tốc độ dữ liệu thực tế người dùng nhận được.
33. Latency là gì?
Latency là độ trễ mạng.
34. Packet Loss là gì?
Packet Loss là hiện tượng mất gói dữ liệu khi truyền.
35. Beacon Frame là gì?
Beacon Frame là gói tin AP phát để quảng bá mạng WiFi.
36. Probe Request / Probe Response là gì?
Thiết bị dùng Probe Request để tìm WiFi và AP phản hồi bằng Probe Response.
37. Hidden SSID là gì?
Hidden SSID là mạng WiFi ẩn tên.
38. Client Isolation là gì?
Client Isolation ngăn các client giao tiếp với nhau trong cùng WiFi.
39. VLAN trong WiFi là gì?
VLAN giúp tách nhiều mạng logic trên cùng hạ tầng vật lý.
40. QoS trong WiFi là gì?
QoS ưu tiên lưu lượng quan trọng:
- Voice
- Video
- ERP
41. WPA-Enterprise là gì?
WPA-Enterprise sử dụng 802.1X và RADIUS để xác thực từng user riêng biệt.
42. RADIUS Server là gì?
RADIUS là máy chủ xác thực người dùng mạng.
43. Dynamic VLAN là gì?
Dynamic VLAN tự động gán VLAN theo user sau xác thực.
44. WiFi Calling là gì?
WiFi Calling cho phép gọi điện thông qua WiFi thay vì sóng di động.
45. IoT WiFi là gì?
IoT WiFi là mạng dành cho camera, sensor, smart home và thiết bị thông minh.
46. Enterprise WiFi là gì?
Enterprise WiFi là hệ thống WiFi doanh nghiệp có:
- Controller
- Roaming
- VLAN
- QoS
- Monitoring
47. Cloud Managed WiFi là gì?
Cloud Managed WiFi cho phép quản lý AP qua Internet.
- UniFi
- Aruba Central
- Cisco Meraki
48. WiFi Analyzer là gì?
WiFi Analyzer là công cụ phân tích sóng WiFi.
49. Backhaul trong Mesh là gì?
Backhaul là kết nối giữa các node Mesh.
- Wireless Backhaul
- Wired Backhaul
50. Tri-Band WiFi là gì?
Tri-Band gồm:
- 1 băng tần 2.4GHz
- 2 băng tần 5GHz
- Hoặc 2.4GHz + 5GHz + 6GHz
WiFi hiện đại không chỉ đơn giản là có mạng không dây. Một hệ thống Wireless chuyên nghiệp cần:
- Thiết kế chuẩn
- Tối ưu roaming
- Kiểm soát nhiễu
- Quản lý airtime
- Bảo mật tốt
Việc hiểu rõ các khái niệm WiFi / Wireless giúp:
- Tăng hiệu suất hệ thống
- Giảm lỗi mạng
- Tối ưu trải nghiệm người dùng
- Thiết kế hạ tầng doanh nghiệp chuyên nghiệp hơn
